Zaledwie co czwarty Polak bada się regularnie. Psychoonkolog: Hamuje nas lęk przed wykryciem choroby

Choć większość Polaków w ciągu roku wykonuje chociaż jedno badanie profilaktyczne, większość nie robi tego regularnie. Najczęściej badamy krew i mocz. Na mammografię zgłasza się jedna trzecia uprawnionych kobiet – a to i tak najwyższy wynik, jeśli chodzi o zainteresowanie bezpłatnymi programami profilaktycznymi w kierunku nowotworów. Zdaniem psychoonkolożki jednym z hamulców jest lęk przed wykryciem choroby.

Światowy Dzień Fizjoterapii 2026

Miesięczna rehabilitacja prywatna to koszt rzędu tysięcy złotych. Polacy szukają alternatyw dla długich kolejek NFZ

Darmowe szczepienia dla seniorów mogą zniknąć. Niepokojące plany Ministerstwa Zdrowia

AOTMiT w analizie z 2024 roku podał, że osoby po 65. roku życia stanowiły 90 proc. dorosłych hospitalizowanych z powodu RSV w Polsce.Z bezpłatnych szczepień przeciw RSV skorzystało dotychczas ok. 6,9 proc. osób 65+. Program działa od kwietnia 2025 roku, a planowane zmiany na liście bezpłatnych leków dla seniorów mogą objąć także to szczepienie. Eksperci przestrzegają, że u osób starszych RSV może prowadzić do hospitalizacji, zaostrzenia chorób przewlekłych i utraty wcześniejszej sprawności. Początek sezonu infekcyjnego to dobry moment na szczepienie, które można przyjąć razem ze szczepionką przeciw grypie.

Do 2050 roku liczba chorych na raka wzrośnie lawinowo. Choruje coraz więcej młodych osób

Do 2050 roku zachorowalność na raka na całym świecie wzrośnie o 66,7 proc., a liczba nowych przypadków wyniesie blisko 35 mln. W Europie ma ona wzrosnąć o 19,2 proc., do poziomu 5,16 mln – wynika z najnowszych prognoz Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC). Eksperci podkreślają, że wśród czynników ryzyka znajdują się m.in. wiek i styl życia, a edukacja zdrowotna powinna być obowiązkowym przedmiotem nauczanym w szkole.

Koszty leczenia częściej zniechęcają Polaków do wizyty u dentysty niż sama obawa przed bólem

Zbyt wysokie koszty leczenia lub poszczególnych wizyt są obecnie najczęściej wskazywanym czynnikiem zniechęcającym Polaków do korzystania z usług stomatologicznych. Wymienia je 41,9% badanych. Na drugim miejscu w zestawieniu znajduje się ogólny strach przed tzw. „białym fartuchem” lub lekarzem – 36,7%. Obawa przed bólem dotyczy 27,2% respondentów, a długie oczekiwanie na specjalistę – 25,6%. Pierwszą piątkę powodów zamykają negatywne doświadczenia z wcześniejszych wizyt lub leczenia, wskazane przez 19,4% rodaków. Wyniki pokazują, że Polaków najpierw odstraszają koszty, następnie – strach, a później ból i problemy z dostępnością leczenia.

Medyczne dezinformacje zalały polski internet. Oszuści żerują na strachu pacjentów

Ponad 32 tys. publikacji w polskich mediach tradycyjnych i ponad 347 tys. wpisów w mediach społecznościowych dotyczących dezinformacji medycznej pojawiło się od stycznia 2025 roku do 15 maja 2026 roku – wynika z raportu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i Mediaboard. Eksperci podkreślają, że skala problemu rośnie i może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, w tym m.in. dla osób chorujących na nowotwory.

Rezonans magnetyczny wciąż budzi obawy pacjentów. Radiolog z Łodzi obala 7 najczęstszych mitów o jednym z najdokładniejszych badań diagnostycznych

„Czy rezonans jest szkodliwy?”, „Czy można go wykonać z tatuażem?”, „Czy badanie boli?” – to tylko część pytań, które każdego dnia słyszą radiolodzy. Choć rezonans magnetyczny od lat należy do najważniejszych narzędzi współczesnej diagnostyki, wokół badania wciąż narosło wiele mitów. Część z nich sprawia, że pacjenci niepotrzebnie odkładają diagnostykę, narażając się na opóźnienie rozpoznania choroby. O faktach i najczęstszych nieporozumieniach mówi lek. Artur Kusak, szef zespołu radiologów Centrów Medycznych Medyceusz w Łodzi.

Dziecko zgrzyta zębami? To nie zawsze choroba. Ortodontka wyjaśnia, kiedy bruksizm jest naturalny, a kiedy powinien niepokoić

Nocne zgrzytanie zębami u dziecka potrafi przestraszyć rodziców. Charakterystyczny, nieprzyjemny dźwięk natychmiast przywodzi na myśl uszkodzenie szkliwa, wadę zgryzu albo poważne zaburzenie. Tymczasem u wielu dzieci jest to przejściowy element rozwoju narządu żucia. Czujność jest jednak potrzebna, ponieważ bruksizm może również wskazywać na problemy ze snem, oddychaniem lub nadmiernym napięciem emocjonalnym wyjaśnia lek. dent. Kamila Wasiluk - ortodontka znana jako Mama Ortodonta, z warszawskiej kliniki L’experta.

Myjesz zęby od razu po posiłku? Oto najczęstsze błędy stomatologiczne Polaków

Większość z nas deklaruje, że wie, jak dbać o zęby. Szczoteczka, pasta, czasem płyn do płukania jamy ustnej - wydaje się, że to wystarczy. Tymczasem stomatolodzy podkreślają, że problem często nie polega na całkowitym braku higieny, ale na powtarzanych latami drobnych błędach. Za krótkie mycie, pomijanie przestrzeni międzyzębowych, zbyt rzadkie wizyty higienizacyjne czy sięganie po bardzo gorące napoje mogą stopniowo osłabiać kondycję zębów i dziąseł.

Dlaczego po wakacjach czujemy się bardziej zmęczeni niż przed urlopem? Lekarze mówią o „wrześniowym przeciążeniu”

Paradoks? Po kilku tygodniach wakacyjnego odpoczynku wielu z nas zamiast energii odczuwa zmęczenie, rozdrażnienie i problemy z koncentracją. Rodzice organizują powrót dzieci do szkoły, studenci rozpoczynają nowy rok akademicki, a pracownicy wracają do pełnego tempa obowiązków. Lekarze obserwują, że przełom sierpnia i września to okres, w którym do gabinetów zgłasza się coraz więcej pacjentów skarżących się na przewlekłe zmęczenie, bóle głowy, bezsenność czy pogorszenie samopoczucia.

Wyjeżdżasz na południe Europy? Te 6 rzeczy musisz wiedzieć o udarze cieplnym

Wakacje na południu Europy mogą być spełnieniem marzeń przepracowanych Polaków, ale warto pamiętać, że słońce i wysokie temperatury mogą okazać się niebezpieczne dla naszego zdrowia. Jak rozpoznać udar? Czy różni się od wyczerpania cieplnego? Jak im zapobiec? Odpowiada dr Piotr Kajfasz, internista, specjalista chorób zakaźnych, medycyny morskiej i tropikalnej z Grupy LUX MED.

Mokre dłonie, plamy na ubraniu, stres przed spotkaniem. Nadpotliwość można skutecznie ograniczyć

Toksyna botulinowa większości osób kojarzy się przede wszystkim z redukcją zmarszczek. Ma jednak również zastosowania terapeutyczne. Jednym z nich jest leczenie nadpotliwości - problemu, który potrafi znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie, relacje z innymi i pewność siebie.

Wyraźniej, szybciej, bardziej komfortowo. Nowy etap w laserowej korekcji wzroku

Laserowa korekcja wzroku jest jedną z najczęściej stosowanych metod leczenia wybranych wad, umożliwiającą trwałą poprawę ostrości widzenia i ograniczenie zależności od okularów lub soczewek kontaktowych. Rozwój technologii sprawia, że zabiegi stają się coraz bardziej precyzyjne. W Centrum Okulistycznym Weiss Klinik w Chorzowie możliwości leczenia poszerzyły się dzięki wdrożeniu lasera femtosekundowego, który uzupełnił dotychczas wykorzystywany system laserowy.

5 skutecznych sposobów na jet lag – jak przetrwać zmianę czasu i cieszyć się wakacjami

Nawet najpiękniejsze wakacje mogą zacząć się nieprzyjemnie – od uciążliwych dolegliwości związanych z aklimatyzacją i zmianą stref czasowych. Czym jest jet lag? Dlaczego trudniej jest pod tym względem podróżować z zachodu na wschód? I w końcu – jak radzić sobie z tzw. chorobą długu czasowego? Radzi dr n. med. Piotr Kajfasz, internista, specjalista chorób zakaźnych, medycyny morskiej i tropikalnej z Grupy LUX MED.

Zawał serca podczas upałów – tych objawów nie wolno ignorować. Kiedy natychmiast wezwać pomoc?

Upalne dni to dla organizmu duże wyzwanie. Wysoka temperatura może nie tylko powodować zmęczenie i osłabienie, ale także zwiększać obciążenie układu krążenia. Szczególnie narażone są osoby z chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą oraz innymi czynnikami ryzyka.

Dobry dermatolog nie zawsze zaproponuje zabieg. Czasem powie: „poczekajmy”

Lato to czas, kiedy wiele osób wreszcie znajduje chwilę, by zająć się problemami skóry. Przebarwienia, naczynka, blizny potrądzikowe czy inne zmiany skórne z reguły stają się w tym czasie bardziej widoczne, a pacjenci coraz częściej zgłaszają się do gabinetów z konkretnym oczekiwaniem: „chcę zrobić zabieg”. Tymczasem dobra medycyna estetyczna nie zaczyna się od lasera czy strzykawki, ale od właściwej diagnozy. Czasami najlepszą decyzją lekarza jest odroczenie terapii.

Żyjemy coraz dłużej. Jak zachować sprawny mózg? Badania dr Lidii Wróbel pomagają zrozumieć choroby neurodegeneracyjne

Dr Lidia Wróbel, stypendystka programu L'Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki, bada mechanizmy odpowiedzialne za usuwanie uszkodzonych białek z komórek nerwowych. Lepsze poznanie tych procesów może w przyszłości przyczynić się do opracowania terapii spowalniających rozwój chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera czy Parkinsona.

Ten problem może dotyczyć nawet co piątej kobiety na świecie. Lekarka: Pacjentki często boją się mówić o bólu podczas stosunku

Dyspareunia, czyli ból odczuwany w związku z aktywnością seksualną pojawiający się przed współżyciem, w trakcie lub po nim, może dotyczyć globalnie od 8 proc. do 22 proc. kobiet, czyli nawet co piątej z nas[1]. Zwykle nie wynika z jednej konkretnej przyczyny i jest efektem nakładających się na siebie czynników związanych z ciałem, psychiką i otoczeniem. Doświadczają go kobiety w różnym wieku, jednak najczęściej występuje u młodych osób wkraczających w dorosłość, kobiet po porodach, w trakcie menopauzy oraz po niej. Jak twierdzi ginekolog, perinatolog i seksuolog kliniczny, dr n. med. Dorota Prządka-Rabaniuk: Nie warto zwlekać z konsultacją u specjalisty. Bliskość nie powinna boleć.

Wstydliwy temat?

Ból podczas stosunku to sygnał, którego nie warto ignorować. Doświadczające go kobiety, mogą szukać pomocy u ginekologa, który w pierwszej kolejności wykluczy medyczne przyczyny dolegliwości, w tym endometriozę stanowiącą jeden z częstszych powodów bólu seksualnego.

- Pacjentki często boją się mówić o bólu podczas stosunku, choć jest to problem, z którym ginekolodzy spotykają się na co dzień. Czasem dopiero w trakcie pogłębionego wywiadu przyznają się, że mają problem, a warto powiedzieć o tym już na początku wizyty lekarskiej. Taka informacja to dla nas sygnał, że badanie ginekologiczne powinno zostać wykonane ze szczególną delikatnością i uważnością. Często kojarzymy ból przy współżyciu z endometriozą, dlatego pierwszym krokiem jest jej wykluczenie. Przyczyn może być jednak znacznie więcej – zarówno somatycznych, jak i psychicznych oraz związanych z relacją czy kontekstem życiowym pacjentki – komentuje dr n. med. Dorota Prządka-Rabaniuk, ginekolog, perinatolog i seksuolog kliniczny.

U progu dorosłości

Zdarza się, że ból podczas współżycia pojawia się już na początku życia seksualnego. Młode kobiety często nie wiedzą, że mogą na ten temat porozmawiać właśnie ze swoim ginekologiem.

- W przypadku kobiet wkraczających w dorosłość najpierw staramy się wykluczyć czynniki takie jak m.in. wady rozwojowe narządu rodnego czy stany zapalne. Często spotykamy się również z tzw. pochwicą, czyli mimowolnymi, silnymi skurczami mięśni. Jeśli wykluczymy przyczyny fizyczne, zostają czynniki psychologiczne, takie jak silny lęk przed stosunkiem, zajściem w ciążę czy chorobami przenoszonymi drogą płciową. Znaczenie mogą mieć także trudne doświadczenia z przeszłości, których pacjentka była ofiarą lub świadkiem. Wówczas często niezbędna jest współpraca z psychoterapeutą, który pomoże zidentyfikować źródło problemu i dobrać odpowiednią formę wsparcia. Z badań wynika, że regularny ból podczas współżycia trwający 6 miesięcy i dłużej dotyczy nawet co piątej aktywnej seksualnie nastolatki i młodej kobiety w wieku 15-19 lat[2] – mówi ekspertka.

W burzy hormonów

Inną grupą pacjentek, u których często występuje ból związany z aktywnością seksualną, są kobiety po urodzeniu dziecka, gdy fizyczne i hormonalne zmiany wywołane ciążą i porodem cofają się – szczególnie w obrębie narządu rodnego, dna miednicy i poziomu hormonów.

- Ból podczas współżycia po porodzie dotyka nawet 40-44 proc. kobiet w pierwszych 2-3 miesiącach połogu i wciąż około 20-22 proc. kobiet w okresie 6-12 miesiecy po porodzie[3]. Przyczyną mogą być m.in. cofające się zmiany fizyczne i hormonalne, a także nacięcie krocza w trakcie porodu. To, co szczególnie poleca się pacjentkom w tym okresie, to wizyta u fizjoterapeuty uroginekologicznego, ponieważ wczesna rehabilitacja okołoporodowa zmniejsza ryzyko wielu zaburzeń – wylicza Prządka-Rabaniuk.

Dolegliwości związane ze współżyciem mogą być także spowodowane traumą poporodową, nową rolą społeczną, zmęczeniem psychicznym i fizycznym.

- To okres, gdy nasze ciało i umysł adaptują się do nowej roli. Nie bez znaczenia jest tu burza hormonalna – kobiety, które karmią piersią, mają m.in. wysoki poziom hormonów stymulujących laktację. To również często jest powodem suchości pochwy przekładającej się na ból i dyskomfort w trakcie współżycia. Jesteśmy w stanie temu zaradzić, dlatego należy mówić o takich rzeczach swojemu lekarzowi – dodaje ekspertka.

Sprawność do późnych lat życia

Suchość pochwy i ból przy współżyciu to także dolegliwości intymne związane z menopauzą.

- W trakcie menopauzy kobiety doświadczają zmian hormonalnych, zmienia się również odczyn pochwy, co zwiększa ryzyko występowania stanów zapalnych i zakażeń przyczyniających się do bolesnego współżycia. U niektórych pacjentek zmniejsza się także napięcie mięśni i struktur podtrzymujących dno miednicy, którego następstwem może być m.in. obniżenie ścian pochwy. Tego typu zmiany mogą powodować znaczny dyskomfort, uczucie ucisku oraz ból związany z aktywnością seksualną – mówi dr n. med. Dorota Prządka-Rabaniuk.

Dyskomfort często jest również związany ze współistniejącymi chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, nadciśnienie czy zaburzenia krążenia.

- Ważne jest holistyczne spojrzenie na problemy i potrzeby pacjentki. Kobiety w wieku okołomenopauzalnym często unikają wizyt u ginekologa i mówienia o swoich problemach – to duży błąd, ponieważ jesteśmy w stanie pomóc takiej pacjentce i poprawić jakość jej życia. Dolegliwości związane z menopauzą, w tym ból podczas współżycia dotyczą wielu kobiet, a problem nasila się w kolejnych latach po ostatniej miesiączce i może dotyczyć nawet 60-90 proc. [4] kobiet w późnym okresie pomenopauzalnym – mówi Prządka-Rabaniuk.

Interdyscyplinarna współpraca

Oprócz bezpośredniej pomocy lekarz często skieruje pacjentkę do innych specjalistów, którzy wesprą leczenie jej dolegliwości.

- Możemy pomagać dzięki miejscowej lub ogólnoustrojowej terapii hormonalnej, leczeniu niehormonalnemu czy ingerencji chirurgicznej. Niestety nie zawsze jesteśmy w stanie rozwiązać problem w trakcie jednej wizyty. Zdarza się, że potrzebna jest pomoc specjalisty z innej dziedziny, jak psycholog, fizjoterapeuta czy seksuolog. Takie postępowanie pozwala spojrzeć na problem z różnych perspektyw, by jak najlepiej pomóc pacjentce i odnaleźć przyczynę jej dolegliwości. Nie bójmy się pytać i prosić o pomoc – apeluje ekspertka.

[1] Marshall N. i wsp., Deep and Superficial Dyspareunia Questionnaire: a patient-reported outcome measure for genito-pelvic dyspareunia, „The Journal of Sexual Medicine”, 2025.

[2] Landry T., Bergeron S., How Young does Vulvo-Vaginal Pain Begin? Prevalence and Characteristics of Dyspareunia in Adolescents, „The Journal of Sexual Medicine”, 2009.

[3] Banaei M. i wsp., Prevalence of postpartum dyspareunia: A systematic review and meta-analysis, „International Journal of Gynecology & Obstetrics”, 2021

[4] Genitourinary Syndrome of Menopause – przegląd systematyczny, PMC, 2022

/źródło -  fot.Pixabay /{fcomment}

Dlaczego Polacy wciąż odkładają badania profilaktyczne? Sama dostępność profilaktyki nie wystarcza

Coraz więcej Polaków deklaruje, że chce żyć długo i w zdrowiu. Jednocześnie rzeczywiste korzystanie z profilaktyki pozostaje ograniczone. Z ogólnopolskiego badania opublikowanego w Journal of Clinical Medicine wynika, że jedynie 6,4 proc. dorosłych otrzymało komplet zalecanych badań profilaktycznych, odpowiednich do wieku, płci i sytuacji zdrowotnej. Tymczasem choroby układu krążenia i nowotwory odpowiadają łącznie za około 62 proc. wszystkich zgonów w Polsce. W wielu przypadkach ich ryzyko można znacząco ograniczyć dzięki regularnej profilaktyce i wczesnemu wykrywaniu.

Jak dbać o wzrok latem?

Oczy latem potrzebują ochrony. Promieniowanie UV, pyłki, klimatyzacja, słona lub chlorowana woda mogą prowadzić do podrażnień, stanów zapalnych i poważniejszych problemów ze wzrokiem. Jak zadbać o oczy podczas wakacji? Wyjaśnia lek. Tomasz Tomczyk, okulista z OKO-TEST Diagnostyka i Chirurgia Oka w Olkuszu i Nowym Targu.