Soki i ich rodzaje - co warto wiedzieć Drukuj Email
Wpisany przez S.Z.   
czwartek, 24 listopada 2016 07:56

Soki i ich rodzaje – co warto wiedzieć


Soki zagęszczone, soki z soku zagęszczonego, soki NFC, soki pasteryzowane, soki 100% i po prostu soki – czym się od siebie różną i co trzeba o nich wiedzieć? Warto znać odpowiedzi na te pytania i nie dać się zwieść mitom, bo sok, niezależnie od rodzaju, to produkt wartościowy, który warto włączyć do codziennej diety.

Definicja soku jest prosta – to produkt naturalny, otrzymany z jednego lub większej liczby gatunków zdrowych, dojrzałych, świeżych, mrożonych lub schłodzonych owoców. Posiada barwę, smak i zapach pochodzące z owoców, z których jest otrzymywany. Wśród soków znajdziemy soki z soku zagęszczonego oraz soki nie z soku zagęszczonego (tzw. Soki NFC – Not From Concentrate), które mogą być sokami pasteryzowanymi lub niepasteryzowanymi (tzw. świeże).


Jak powstaje sok?
Posłużmy się przykładem soku pomarańczowego. Historia soku pomarańczowego, tak jak wszystkich soków owocowych, ma swój początek w sadach, w których uprawia się owoce. Lokalni plantatorzy zbierają pomarańcze z drzew dopiero, gdy owoce osiągną dojrzałość. Następnie dojrzałe owoce trafiają do zakładu produkcyjnego, w którym są poddawane dokładnej kontroli – do produkcji soku pomarańczowego wybiera się jedynie zdrowe i dojrzałe pomarańcze. Proces produkcji przebiega szybko, aby owoce nie straciły naturalnych wartości odżywczych i zachowały witaminy i inne składniki odżywcze. Owoce są dostarczane bezpośrednio z sadów pomarańczowych, dlatego też przed wyciskaniem soku są dokładnie myte, a następnie wyciskany (tłoczony) jest z nich sok. Po wyciśnięciu, sok przed rozlewem do opakowań jednostkowych (kartony lub butelki) jest często poddawany pasteryzacji, która pozwala wydłużyć okres jego przydatności do spożycia i zapewnia bezpieczeństwo mikrobiologiczne produktu. Wyciśnięty sok może również być poddany zagęszczeniu.


Soki zagęszczone
Soki zagęszczone powstają poprzez skoncentrowanie wszystkich wartościowych składników soku wyciśniętego z owoców. Soki zagęszczone są otrzymywane przez odparowanie większości wody i aromatu z soku owocowego, co znacznie zmniejsza objętość, a tym samym ułatwia transport i przechowywanie bez utraty wartości odżywczych. Dodając do soku zagęszczonego z powrotem wodę, odebraną podczas procesu zagęszczania oraz aromat, otrzymuje się sok odtworzony z soku zagęszczonego, który zgodnie z prawem musi mieć porównywalną jakość do soku wyprodukowanego nie z soku zagęszczonego.


Soki z soku zagęszczonego
Sok z soku zagęszczonego otrzymuje się w wyniku odtworzenia soku z soku zagęszczonego poprzez dodanie maksymalnie takiej ilości wody, która wcześniej została z niego odparowana oraz ponowne dodanie wcześniej odebranego z soku aromatu. Soki te można rozlewać do różnego rodzaju opakowań szklanych, plastikowych, czy kartonowych. Właściwości soków odtworzonych z soków zagęszczonych, również te z dłuższym terminem przydatności do spożycia osiągniętym w wyniku pasteryzacji, muszą zachować fizyczne, chemiczne oraz organoleptyczne i odżywcze właściwości, odpowiadające co najmniej właściwościom jakie posiadają soki bezpośrednio otrzymane z owoców tego samego gatunku. Na przykład nieduża szklanka (200 ml) pasteryzowanego 100% soku pomarańczowego z soku zagęszczonego zaspokaja ok. 50% – 60% dziennego zapotrzebowania na witaminę C.


Soki nie z soku zagęszczonego (tzw. NFC), czyli soki bezpośrednie
Sok nie z soku zagęszczonego otrzymuje się z soku wyciśniętego z owoców, który przed rozlewem do opakowań jednostkowych najczęściej jest poddawany pasteryzacji. Soki niepasteryzowane charakteryzują się bardzo krótkim okresem przydatności do spożycia i wymagają chłodniczych warunków transportu i przechowywania w opakowaniach jednostkowych. Soki można rozlewać do butelek szklanych lub plastikowych typu aseptic, do opakowań kartonowych lub do opakowań bag-in-box (worek w pudełku).


Proces pasteryzacji
Rolą pasteryzacji jest zniszczenie drobnoustrojów i enzymów, które pozostawione w soku będą prowadzić do naturalnego procesu psucia. Proces pasteryzacji jest w pełni bezpieczny i zdrowy, bo polega tylko na krótkotrwałym podniesieniu temperatury produktów w celu ich utrwalenia i jest bardzo podobnym procesem do tego, który sami czasem stosujemy w domu podczas robienia przetworów na zimę. Od tego domowego procesu różni się tylko tym, że dzięki zaawansowanym rozwiązaniom podczas pasteryzacji zminimalizowana jest utrata nieodpornych na wysokie temperatury witamin. Proces pasteryzacji pozwala zachować składniki mineralne, większość antyoksydantów czy makroelementów, które są odporne na obróbkę termiczną.


100 % sok czy po prostu sok?
Do soków owocowych, podobnie jak soków 100% owocowych nie można dodawać sztucznych dodatków takich jak barwniki, substancje słodzące, aromaty czy konserwanty. Soki owocowe mogą być natomiast wzbogacane o witaminy czy sole mineralne. Wybór produktu zależy od indywidulanych preferencji konsumenta, głównie związanych z walorami smakowymi i konsystencją produktu. Pamiętajmy, że sok owocowy zawiera wyłącznie naturalne cukry obecne w owocach, ponieważ zgodnie z prawem do soku owocowego nigdy nie można dodawać cukru. Oznacza to, że sok zawiera dokładnie te same i w takiej samej ilości naturalne cukry, występujące w owocach, z których został wyciśnięty, dlatego cukier na opakowaniu wyszczególniony jest w sekcji z wartościami odżywczymi, a nie w składnikach. Takie same regulacje obowiązują producentów w zakresie dodawania barwników, czy konserwantów – w sokach i 100 % sokach owocowych nigdy ich nie znajdziemy.

PAMIĘTAJ!
• 100% sok owocowy zawiera wyłącznie sok wyciśnięty z owoców.
• Sok owocowy nie zawiera sztucznych dodatków – konserwantów, barwników i aromatów.
• Do soku owocowego nigdy nie dodaje się cukru, ani innej substancji słodzącej. Sok owocowy posiada tylko cukier pochodzący z owoców.
• Do soków owocowych można dodawać witaminy i składniki mineralne.
• Witaminy i składniki mineralne zawarte w 100% soku owocowym korzystnie wpływają na zdrowie i dobre samopoczucie.
• Sok owocowy to wygodny i smaczny sposób na dostarczenie porcji owoców w diecie.

Więcej informacji na stronie: www.fruitjuicematters.eu  (Polska wersja strony w przygotowaniu).


100% SOK OWOCOWY – definicja
Produkt naturalny, otrzymany z jednego lub większej liczby gatunków zdrowych, dojrzałych, świeżych, mrożonych lub schłodzonych owoców. Posiada barwę, smak i zapach pochodzące z owoców, z których jest otrzymany. Do 100% soku owocowego można dodać miazgę i komórki miąższu, które były uprzednio oddzielone. Zabronione jest dodawanie jakichkolwiek sztucznych substancji, w tym barwników, konserwantów oraz aromatów. W grudniu 2011 roku Parlament Europejski podjął decyzję o wprowadzeniu zakazu dodatku cukru do soków owocowych (w tym soków 100% owocowych), co usankcjonowało powszechną praktykę. W sokach tych znajduje się tylko ten cukier, który znajdował się w owocach, z których sok został wyprodukowany. Soki owocowe są źródłem witamin, antyoksydantów, mikro-i makroelementów. Zgodnie ze stanowiskiem Instytutu Żywności i Żywienia, szklanka 100% soku owocowego (200 ml) może zastąpić jedną z dziennych porcji owoców.


O AIJN
AIJN – European Fruit Juice Association (Europejskie Stowarzyszenie Producentów Soków Owocowych) jest europejskim stowarzyszeniem zrzeszającym przedstawicieli branży sokowniczej w Unii Europejskiej. Stowarzyszenie, założone w 1958 roku, reprezentuje zarówno przetwórców owoców, jak i producentów opakowań, a jego siedziba mieści się w Brukseli. Jednym z zadań AIJN jest promowanie soków jako produktów, które są integralną częścią zdrowej diety. W ramach projektu Fruit Juice CSR Platform Stowarzyszenie AIJN wspiera swoich członków we wdrażaniu działań CSR na wszystkich etapach łańcucha dostaw. We współpracy z Europejskim Systemem Kontroli Jakości Soków (EQCS) AIJN zapewnia również bezpieczeństwo i autentyczność produktów, które dostarczane są konsumentom. www.aijn.org

O KUPS
Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS) to organizacja non profit zrzeszająca oraz integrująca producentów soków, nektarów i napojów z owoców i warzyw. Reprezentuje firmy dostarczające na rynek krajowy około 60% soków owocowych i warzywnych oraz produkujące około 70% zagęszczonych soków owocowych i warzywnych w Polsce. Stowarzyszenie współpracuje z instytucjami naukowymi, laboratoriami badawczymi, dostawcami półproduktów, maszyn i opakowań. Jest również aktywnym członkiem Stowarzyszenia AIJN oraz SGFW/IRMA (Międzynarodowy System Zapewnienia Jakości Surowców do produkcji soków). W trosce o konsumentów, dokłada starań, aby stale zapewniać wysoką jakość produktów na rynku. W tym celu Stowarzyszenie KUPS przy współpracy z EQCS powołało system samokontroli przemysłowej DSK (Dobrowolny System Kontroli soków i nektarów), którego celem jest dbanie o wysoką jakość produktów dostarczanych konsumentom przez branżę. Wdrożenie systemu praktycznie wyeliminowało jakiekolwiek nieprawidłowości w procesie produkcji soków. Obecnie Polska branża sokownicza jest w grupie nielicznych liderów UE, u których sporadycznie występujące nieprawidłowości są na bieżąco weryfikowane i usuwane. www.kups.org.pl/konsumenci

/źródło - /